Тадқиқотлар

Ўзбекистонда ишбилармонлик фаоллиги август ойида ижобий динамикани сақлаб қолди

Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази томонидан баҳоланган Ишбилармонлик фаоллиги индекси (ИФИ) 2026 йил август ойида 990 бирлик ни ташкил этиб, ўтган ойга нисбатан 1,0 фоизга камайган (ўтган йилнинг мос даврига нисбатан эса 29 фоизга ўсиш кузатилган, График №1) .

Ўзбекистонда ишбилармонлик фаоллиги август ойида ижобий динамикани сақлаб қолди

Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази томонидан баҳоланган Ишбилармонлик фаоллиги индекси (ИФИ) 2026 йил август ойида 990 бирликни ташкил этиб, ўтган ойга нисбатан 1,0 фоизга камайган (ўтган йилнинг мос даврига нисбатан эса 29 фоизга ўсиш кузатилган, График №1).

Жорий йилнинг август ойида ИФИ компонентлари даражасидаги қуйидаги ўзгаришлар кузатилди:

- хўжалик юритувчи субъектларнинг банк ҳисоб-варақларидаги операциялар сони бўйича компонент 6,2 фоизга камайган;

- товар-хом ашё биржасида хом-ашё сотиб олиш жадаллиги 2,7 фоизга ошган;

- фаолият кўрсатаётган хўжалик юритувчи субъектлар бўйича компонент 2,3 фоизга ортган;

- товар белгилари бўйича компонент 12,5 фоизга камайган;

Шунингдек, 2026 йил август ойида 6 та ҳудудда ИФИнинг ўтган ойга нисбатан ўсиши кузатилган (График №2).

Жумладан, Сирдарё (37,9 %), Қорақалпоғистон (36,6 %), Тошкент ш. (7,6 %), Жиззах (7,2 %), Навоий (4,5 %) ва Хоразмда (2,9 %) сезиларли даражада ўсиш кузатилган (Жадвал №1, 2). Қолган 8 та ҳудудда ушбу кўрсаткич камайган бўлиб, Бухоро (-19,5 %), Сурхондарё (-18,6 %), Қашқадарё (-16,3 %), Наманган (-11,4 %) ва Фарғона (-10,7 %) вилоятларида сезиларли камайган.

Ҳисобот даврида банклараро тўлов операциялари сони 7185,9 минг тани ташкил этиб, 2026 йилнинг июль ойига нисбатан 474,9 минг транзаксияга (-6,2%) камайган (ўтган йилнинг мос даврига нисбатан ўсиш 18,9 %).

Банклараро тўлов операциялари сони 14 та ҳудудда камайган. Хусусан, Қорақалпоғистон (25,3 %), Сирдарё (24,4 %), Жиззах (21,8 %) ва Наманганда (20,2 %) юридик шахслар ўртасидаги банк операциялари сони ўтган ойга нисбатан сезиларли камайган.

Мазкур камайиш, Марказий банкнинг банклараро электрон тўлов тизими орқали амалга оширилган тўлов ҳужжатларининг умумий сони камайиши билан изоҳланади. Бунда 2026 йилнинг июль ойига нисбатан мемориал ордерлар сони 9,6 фоизга (ёки 234,1 мингтага), тўлов топшириқномалари 3,5 фоиз (ёки 167,6 мингтага), тўлов талабномалари 9,8 фоиз (ёки 1,9 мингтага) ва инкасса топшириқномалари 18,0 фоиз (ёки 71,3 мингтага) камайган.

Жорий йилнинг август ойида ИФИнинг биржа компоненти 1,0267бирликни ташкил этган (ўтган ойга нисбатан 2,7 фоизга ортган). Бунда, ҳар бир битим бўйича сотиб олинган товарларнинг ўртача ҳажми 21,1 фоизга ошганлиги ва тузилган битимлар сони 15,8 фоизга камайганлиги кузатилди.

Республика товар-хом ашё биржасида асосий 34 турдаги товарлар савдосининг умумий қиймати 2026 йил август ойида 9 138 млрд. сўмни ташкил этиб, ушбу кўрсаткич ўтган ойга нисбатан 6 фоизга камайган.

Бунда, биржа савдолардаги ушбу фаолликда омухта ем савдоси ҳажмининг ўтган ойга нисбатан 11,4 бараварга, кўмир 7,6 баравар, бензин ёқилғиси (АИ 91) 49 фоиз, полипропилен 34 фоиз, пахта чигитидан ем (шрот) 31 фоиз ва техник уруғлар савдосининг 21 фоизга ортиши асосий омил ҳисобланади.

Ҳисобот даврида фаолият юритаётган хўжалик субъектлари компоненти 1,0231 бирликни ташкил этиб, олдинги ойга нисбатан 2,3фоизга ортган. Бунда:

- барча турдаги фаолият юритаётган хўжалик юритувчи субъектлар сони олдинги ойга нисбатан 11 620 бирликка ортиб, 547,6 мингтани ташкил этган;

- йирик тадбиркорлик билан шуғулланувчи корхоналар сони 143 тага ортиб, 4 802 тани ташкил этган;

- кичик корхоналар сони 10,9 мингтага ортиб, 451,9 мингтага етган. Шунингдек, фермер хўжаликлари сони 575 тага ортиб, 90,9 мингтани ташкил этган.

2026 йилнинг августь ойида савдо белгилари бўйича компонент 0,8746 бирликни ташкил этиб, ўтган ойга нисбатан 12,5фоизга камайган. Мазкур даврда юридик шахслар томонидан 488 та товар белгилари ва товар номлари рўйхатга олинган.

Жадвал №1

Ўзбекистон Республикаси ва минтақалар бўйича ИФИ компонентларининг ўтган ойга нисбатан ўзгариши

Минтақалар

ИФИ

Ҳисоблар бўйича

операциялар компоненти

Индекснинг биржа компоненти

Фаолиятдаги субъектлар компоненти

Янги савдо маркалари компоненти

Ўзбекистон Республикаси

↓990

↓0.9380

↑1.0267

↑1.0231

↓0.8746

Сирдарё вилояти

↑1379

↓0.9394

↑2.0000

↑1.0336

↓0.7558

Қорақалпоғистон Республикаси

↑1366

↓0.9067

↑2.0000

↑1.0267

↓0.7469

Тошкент шаҳри

↑1076

↓0.9380

↑1.2407

↑1.0137

↓0.9559

Жиззах вилояти

↑1072

↓0.8631

↑1.2992

↑1.0309

↓0.7821

Навоий вилояти

↑1045

↓0.7984

↑1.2789

↑1.0347

↓0.8800

Хоразм вилояти

↑1029

↓0.9559

↑1.0910

↑1.0602

↓0.8106

Самарқанд вилояти

↓976

↓0.8511

↑1.0694

↑1.0154

↓0.8922

Андижон вилояти

↓962

↓0.8213

↑1.0541

↑1.0243

↓0.9067

Тошкент вилояти

↓928

↓0.8190

↓0.9710

↑1.0200

↓0.9394

Фарғона вилояти

↓893

↓0.8106

↓0.8986

↑1.0226

↓0.8190

Наманган вилояти

↓886

↓0.8922

↓0.8118

↑1.0219

↓0.7984

Қашқадарё вилояти

↓837

↓0.8800

↓0.6900

↑1.0308

↓0.8631

Сурхондарё вилояти

↓814

↓0.7558

↓0.7485

↑1.0211

↓0.8511

Бухоро вилояти

↓805

↓0.7821

↓0.7054

↑1.0216

↓0.8213

Жадвал №2

Ўзбекистон Республикаси ва минтақалар бўйича ИФИ компонентларининг ўтган йилнинг мос ойига нисбатан ўзгариши

Минтақалар

ИФИ

Ҳисоблар бўйича

операциялар компоненти

Индекснинг биржа компоненти

Фаолиятдаги субъектлар компоненти

Янги савдо маркалари компоненти

Ўзбекистон Республикаси

↑1291

↑1.1887

↑1.4711

↑1.1330

↑1.2261

Андижон вилояти

↑1489

↑1.1552

↑2.0000

↑1.1349

↑1.1538

Навоий вилояти

↑1472

↑1.0375

↑2.0000

↑1.1663

↑1.7500

Сурхондарё вилояти

↑1447

↓0.9745

↑2.0000

↑1.2105

↑1.3333

Хоразм вилояти

↑1425

↓0.9027

↑2.0000

↑1.2180

↑1.3846

Тошкент вилояти

↑1423

↓0.9555

↑2.0000

↑1.1414

↑1.2564

Қашқадарё вилояти

↑1415

↓0.9901

↑2.0000

↑1.1185

↓0.7333

Жиззах вилояти

↑1403

↓0.9239

↑2.0000

↑1.1820

↓0.6667

Қорақалпоғистон Республикаси

↑1399

↓0.8749

↑2.0000

↑1.1760

↑1.1429

Наманган вилояти

↑1382

↓0.8882

↑2.0000

↑1.1052

↓0.9375

Бухоро вилояти

↑1382

↓0.9069

↑2.0000

↑1.0931

↓0.8000

Сирдарё вилояти

↑1331

↓0.7650

↑2.0000

↑1.1197

↓0.5714

Самарқанд вилояти

↑1221

↓0.8643

↑1.5572

↑1.1656

↑1.3030

Тошкент шаҳри

↑1186

↑1.2488

↑1.1577

↑1.1134

↑1.3590

Фарғона вилояти

↑1046

↓0.8452

↑1.1750

↑1.1225

↑1.1071

Исломбек Сапарматов,

Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази

Ўхшаш янгиликлар

Оммабоп